Mijn peuters eerste woordjes: zo leert je mini praten

Eerste stapjes, eerste tandjes, eerste woordjes. Je kleine spruit leert volop in zijn eerste levensjaar. En dat geldt ook voor het leren spreken. Voor je lieveling een jaar oud is, is hij al druk bezig met te leren praten. Wordt het “mama” of toch “papa”? Hoera! Daar zijn ze dan, die langverwachte eerste woordjes. Een nieuwe mijlpaal voor je kleine schat. En voor de ouders natuurlijk.

Is mijn kleine spruit een laatbloeier? En wat kun je zelf doen om je kindje aan te sporen tijdens deze nieuwe praatfase? We helpen jullie graag op weg!

Wanneer begint mijn peuter te praten? 

Aan het leren praten van je kleintje gaan over het algemeen een aantal fases vooraf:

1. Communiceren met reflexen

Voor je mini een maand of 6 is, communiceert hij vooral op basis van reflexen. Hij huilt, lacht, beweegt of maakt geluid om jou iets duidelijk te maken. Echte woordjes zijn nog niet aan de orde.

2. Brabbelfase

Is je kleine spruit zes maanden of ouder? Dan begrijpt hij al een groot deel van wat wij zeggen. Hij praat daarom nog niet terug, maar het taalbegrip of passieve taalontwikkeling is alvast een feit. Voor de eerste echte woordjes komen, zal je baby’tje een vrolijke brabbelfase ingaan. Als ouder hoor je nu vooral lange reeksen klinkers of medeklinkers die voortdurend herhaald worden (“dadadaaa”).

3. Eerste echte woordjes

Gemiddeld komt het eerste echte woordje eruit wanneer je lieveling 12 maanden is. Dit zijn nog geen spectaculaire zinnen, maar vooral een klein aantal losse woorden van voorwerpen of personen die je peutertje goed kent (papa-mama-fiets-bal).  Vanaf mini-me 18 maanden of ouder is, kent zijn/haar woordenkennis een grote groei. Hij begint de losse woorden nu te combineren tot zinnen van twee woorden (“papa fiets”). Ook gebruikt je lieve schat nu intonatie om zich kenbaar te maken. Zo kent “bal!” een andere betekenis dan “bal?”. Als ouder nu de taak om je peutertje zo veel mogelijk te stimuleren in deze nieuwe fase.

Loopt jouw lieveling verbaal wat achter? Dan heeft hij op dat moment misschien andere interesses. Wat ook geen probleem is natuurlijk. Ga je kleintje hier niet in forceren, dat zorgt enkel voor frustraties langs beide kante. Elk kindje is anders en leert dingen op z’n eigen tempo. Misschien loopt je spruit op z’n 12 maanden al een halve marathon terwijl z’n leeftijdsgenootjes nog volop aan het kruipen zijn. Maak je je toch zorgen? Bespreek dit dan even met je kinderarts of consultatiebureau.

Het leren praten van je kleintje stimuleren

Leren praten, doet dat kleine wondertje eigenlijk helemaal zelf. Toch zijn er een aantal dingen die je als ouder kunt doen om de taalontwikkeling van je beginnend peutertje aan te sporen:

Een stimulerende omgeving

  • Als ouder ben je eigenlijk het grote voorbeeld van je lieve schat. Baby’s leren vooral praten van wat jij hen vertelt of aanwijst. Vrij eenvoudig dus. Hoe meer jij praat tegen je kleintje, hoe sneller hij zelf woordjes zal produceren. Babbel er dus vrolijk op los tijdens de dagelijkse activiteiten. Benoem de voorwerpen en personen in je nabije omgeving of vertel je kleine schat wat je doet. Let er wel op dat je niet constant in “babytaal” gaat brabbelen tegen je peuter. Hoe meer gewone zinnen en woorden je gebruikt, hoe sneller je kleintje dat ook zal doen.

  • Niet alleen wat je zelf zegt, maar ook wat je baby je probeert te vertellen is belangrijk. Let dus goed op de lichaamstaal en gebaren van je kleine spruit. Geef je kind de gelegenheid om iets terug te communiceren en probeer te begrijpen wat hij/zij bedoelt wanneer hij een luide keel opzet. Door z’n geluiden of gebaren na te doen, leer je met je mini te interageren.
  • Moedig je kindje aan bij elk woordje dat hij produceert. En geef je kleine schat ruimte om taalfouten te maken. Zo zal hij sneller vrijuit durven spreken. Wil je z’n verkeerde woordjes toch corrigeren? Doe dat dan zo subtiel mogelijk door bijvoorbeeld op een correcte manier te herhalen wat je kindje net zei.
  • Ook door je stemhoogte(s) te variëren, veel gebaren en geluiden te maken, leert je kleintje sneller praten. We kennen de vrolijke oma’s en tantes met de ultrahoge stemmetjes allemaal wel. Hoewel het soms een beetje geknutseld aanvoelt, blijkt het toch nuttig te zijn. Heel wat studies tonen immers aan dat child-directed speech (CDS) ervoor zorgt dat je beter communiceert met je peuter. Want ja, door met een hogere stem tegen je kleintje te spreken, houd je zijn aandachtig langer vast.

Educatieve spelletjes

  • Hop, naar bed! Maar eerst nog een verhaaltje. Probeer elke dag samen met je kleintje een boekje te lezen. Betrek je mini er zo veel mogelijk bij door dingen aan te wijzen en hem/haar vragen te stellen: “Waar is het konijn?”, “Wat doet de poes?”. Wanneer je dat regelmatig doet of herhaalt, zal je merken dat je kleintje de verhaaltjes plots zelf begint voor te “lezen” aan zijn favoriete knuffel of beer.
  • Verstoppertje, kiekeboe of een rollenspel. Welk spelletje doen we vandaag? Op een speelse manier stimuleer je eveneens de taalontwikkeling van je lieveling.
  • “En de trompet gaat ret-tet-ketet!” Ook met muziek en kinderliedjes kan je je kleintje op een vrolijke manier laten kennismaken met nieuwe woordjes. En door ze zelf te gaan zingen, is je spruit vast helemaal door het dolle heen en kirt hij binnen de kortste keren zelf mee.

Maakt jouw mini ondanks al die verwoede pogingen nog geen aanstalten om grote verhalen te vertellen? No stress. Die langverwachte eerste woordjes zullen vroeg of laat komen. En voor je het weet, zal je peutertje niet meer kunnen stoppen met praten. Waar liggen die oordopjes?