Met de klok vooruit: hoe maken we de switch naar het zomeruur?

switch naar zomeruur

Dit weekend draaien we de klok een uurtje vooruit. In de nacht van zaterdag op zondag worden de wijzers van 2 uur ’s nachts naar 3 uur gezet. Een uur verschil betekent ’s morgens later licht en ’s avonds later donker, en dus ook een uurtje minder slaap. Een mini-jetlag of niet? Hoewel de omschakeling op onze smartphones en keukenapparaten automatisch gebeurt, is de switch voor ons én onze kleintjes niet zo vanzelfsprekend.

Heb je zelf moeite met het omschakelen? En ben je benieuw hoe we onze kleintjes kunnen voorbereiden op de zomertijd? Lees dan verder!

Oorsprong zomer- en winteruur

Het laatste weekend van maart draait heel België en Nederland de klok een uur vooruit. En hoewel het ook zijn voordelen heeft, blijft het omschakelen naar de zomertijd voor velen een onderwerp van discussie. Maar begon het nu eigenlijk als grap of was er toch meer aan de hand?

Er wordt weleens gezegd dat de zomertijd voor het eerst werd aangekaart door Benjamin Franklin, een van de Amerikaanse Founding Fathers en uitvinder van de bliksemafleider. Die zou in 1784 een anonieme brief aan de redactie van Journal de Paris geschreven hebben. Daarin rekende hij uit hoeveel kaarsen de inwoners van Parijs konden besparen als ze in de zomer vroeger zouden opstaan en gaan slapen. Het idee was eigenlijk bedoeld als grap, maar deed hier en daar toch wat stof opwaaien.

switch naar zomeruur

In Nederland en België kennen we het zomer- en winteruur sinds 1977. Als gevolg van de oliecrisis in 1973 ging men op zoek naar manieren om energie te besparen. En hierbij won het voorstel voor het invoeren van de zomertijd aan populariteit. Sinds 2002 doen alle landen van Europa mee.

De wintertijd is eigenlijk de ‘normale’ of standaardtijd, want die loopt het dichtst bij ons natuurlijk slaapritme. Bij het overschakelen naar de zomertijd wordt hier dus van afgeweken door de klokwijzers een uur vooruit te draaien en dat gaat gepaard met heel wat discussie.

Voor- of tegenstander?

Als het van het Europees Parlement afhing, manipuleerden we de klokken dit jaar voor de laatste keer. Eind maart 2019 stemde een meerderheid van 410 parlementsleden tegen 192 voorstanders in Straatsburg om het halfjaarlijks geschuif met de klokwijzers af te schaffen. Doordat de lidstaten verdeeld reageerden, werd er geen akkoord en dus ook geen einde van de zomer- en wintertijd bereikt. We sommen de belangrijkste voor- en tegenargumenten even op:

Voordelen

  • Langer licht

Het gegoochel met de

tijd heeft uiteraard ook voordelen. Het grootste pluspunt is zonder twijfel het langer kunnen genieten van het zonnetje en daglicht. De kindjes kunnen bij daglicht van school naar huis gaan, ’s avonds langer buiten spelen en ook wij, ouders, genieten maar al te graag van een laatste drankje op het terras bij het ondergaan van de zon.

  • Energiebesparing

Het belangrijkste argument voor het invoeren van de zomertijd was energiebesparing. Door de verandering naar het zomeruur kunnen de lichten ‘s avonds een uurtje later aan. Ons huishouden zou dus minder energie verbruiken omdat er pas later licht nodig is en we dus meer tijd buiten doorbrengen. Niet alleen goed voor onze portemonnee, maar ook voor het milieu zou je denken.

Uit verschillende onderzoeken zou die energiebesparing nu eigenlijk maar minimaal zijn. Mensen brengen hun tijd sowieso vaker binnenshuis door en ook ledverlichting zou minder verbruiken dan vroeger.

Nadelen

  • Meer verkeersongevallen

Breng jij de kindjes volgende week met de auto naar school? Wees dan  extra oplettend. De week na de switch naar de zomertijd vinden tot de helft meer verkeersongevallen plaats. Die zijn grotendeels te wijten aan vermoeidheid. En ook dat laatste drankje zal er niet veel goeds aan doen.

  • Contraproductief voor de bouwsector

Ook de bouwsector en andere beroepen die daglicht nodig hebben om te werken, zouden voorstander zijn van het afschaffen van de zomertijd. Bouwbedrijven die buiten werken, willen vroeger van start kunnen gaan met hun werkzaamheden en kiezen liever voor het permanent instellen van de wintertijd of ‘normale’ tijd.

  • Verstoring bioritme

De verstoring van het bioritme staat ongetwijfeld bovenaan de lijst van de tegenstanders.

bioritme Bij het vooruitdraaien van het uur wordt onze biologische klok voor een korte tijd op de proef gesteld of in sommige gevallen zelf ontregeld. De kwaliteit van onze slaap zou afnemen met slaapstoornissen, lusteloosheid en soms depressies tot gevolg. Jonge kinderen en bejaarden hebben hier nog meer last van dan volwassenen. Onze kleintjes moeten naar bed op klaarlichte dag en vaak in een veel te verhitte slaapkamer. Echt goed kan het dus niet zijn.

Hoe kunnen we onze kleintjes voorbereiden op de switch?  

switch naar zomeruur

Voor jonge ouders met kinderen is elke minuut slaap heilig. Om de uurwisseling iets gemakkelijker te maken, kun je je kindje beter geleidelijk aan laten wennen. Een aantal dagen voor de switch kun je zowel de timing van het avondmaal als het slaapschema beginnen aan te passen. Als onze kleintjes elke dag een kwartier of halfuurtje vroeger gaat eten en slapen, zullen ze van zelf eerder wakker worden. En zo is de omschakeling veel minder drastisch. Geef je borst- of flesvoeding? Dan heeft de uurwisseling weinig impact.

Zorg bij het naar bed gaan voor voldoende duisternis en afkoeling & bij het opstaan voor veel licht. Als je oogappel ’s morgens ten slotte genoeg prikkels krijgt (frisse lucht, met de fiets of te voet naar school…) went zijn/haar biologische klok sneller.